Lab Ne Demek?

Lab, Latince "laboratorium" kelimesinin kısaltmasıdır ve laboratuvar anlamına gelir. Bilimsel araştırmaların, deneylerin ve analizlerin kontrollü koşullarda yapıldığı özel donanımlı çalışma alanlarıdır.

Laboratuvar Türleri

Tür	Amaç
Tıbbi/Klinik	Hastalık teşhisi, hasta örnekleri
Araştırma (Ar-Ge)	Bilimsel araştırma, ürün geliştirme
Analitik	Kimyasal bileşim ve saflık tespiti
Mikrobiyoloji	Mikroorganizma izolasyonu
Kalite Kontrol	Ürün standart uygunluğu
Forensik	Adli delil analizi
Çevre	Su, hava, toprak analizi

Tıbbi Laboratuvar Bölümleri

Bölüm	Testler
Biyokimya	Kan şekeri, enzimler, elektrolitler
Hematoloji	Tam kan sayımı, pıhtılaşma
Mikrobiyoloji	Bakteri kültürü, antibiyogram
Seroloji	Antikor testleri (HIV, Hepatit)
Moleküler Biyoloji	PCR, DNA analizi
Patoloji	Doku ve hücre incelemesi

Temel Ekipmanlar

Analitik Cihazlar:

Spektrofotometre
HPLC, GC
PCR cihazı
Mikroskop

Genel Ekipmanlar:

Santrifüj
İnkübatör
Otoklav
Analitik terazi
pH metre

Güvenlik:

Çeker ocak
Biyogüvenlik kabini
Acil duş
KKD (önlük, eldiven, gözlük)

Çalışma Prensipleri

Standart çalışma prosedürleri (SOP)
İç ve dış kalite kontrol
Düzenli kalibrasyon
Güvenlik protokolleri
Dokümantasyon ve kayıt

Akreditasyon Standartları

Standart	Kapsam
ISO 17025	Test ve kalibrasyon laboratuvarları
ISO 15189	Tıbbi laboratuvarlar
GLP	Preklinik çalışmalar
GMP	İlaç üretimi kalite kontrol

Size Uygun Eğitimi Bulun

Bireysel mi yoksa kurumsal mı eğitim arıyorsunuz?

Laboratuvarda Kariyer

Laborant
Biyolog / Mikrobiyolog
Kimyager
Gıda Mühendisi
Laboratuvar Müdürü

Laboratuvar Guvenlik Seviyeleri

Laboratuvarlar, calisiilan materyalin risk duzeyine gore guvenlik seviyelerine ayrilir. Ozellikle mikrobiyoloji ve biyoloji laboratuvarlarinda biyoguvenlik seviyeleri (BSL) buyuk onem tasir:

Seviye	Risk Duzeyi	Gerekli Onlemler	Ornek Calismalar
BSL-1	Dusuk	Temel laboratuvar uygulamalari, el yikama, KKD	Egitim amacli calismalar, zararsiliz bakteriler
BSL-2	Orta	BSL-1 + biyoguvenlik kabini, dekontaminasyon	Kan ornekleri, orta riskli patojenler
BSL-3	Yuksek	BSL-2 + negatif basinc, HEPA filtrasyon, ozel giris	Tuberkuloz, SARS gibi patojenler
BSL-4	Cok yuksek	BSL-3 + tam izolasyon, basinc giysisi	Ebola, Marburg gibi tedavisi olmayan patojenler

Laboratuvarda Kalite Yonetimi

Modern laboratuvarlarda kalite yonetimi, guvenilir sonuclarin elde edilmesi icin vazgecilmezdir. Kalite yonetiminin temel bilesenleri sunlardir:

Ic Kalite Kontrol (IKK):

Her test serisi ile birlikte kontrol numunelerin calistirilmasi
Levey-Jennings grafikleri ile sonuclarin izlenmesi
Westgard kurallarinin uygulanmasi

Dis Kalite Kontrol (DKK):

Proficiency testing (yeterlilik testi) programlarina katilim
Laboratuvarlar arasi karsilastirma calismalari
Sonuclarin degerlendirilmesi ve gerektiginde duzeltici faaliyet baslatilmasi

Dokumantasyon:

Standart Calisma Prosedurlerinin (SOP) yazilmasi ve guncellenmesi
Cihaz bakim ve kalibrasyon kayitlari
Personel egitim kayitlari ve yetkinlik degerlendirmeleri

Sik Sorulan Sorular (SSS)

Laboratuvarda calismak icin hangi egitim gereklidir? Laboratuvarda calismak icin asgari on lisans duzeуinde (laboratuvar teknisyenligi, tibbi laborantlik) egitim gerekmektedir. Ileri duzeyde gorevler icin biyoloji, kimya, biyokimya gibi alanlarda lisans veya lisansustu egitim tercih edilir.

Laboratuvar akreditasyonu neden onemlidir? Akreditasyon, laboratuvarin teknik yetkinliginin ve sonuclarinin guvenilirliginin bagimsiz bir kurum tarafindan dogrulanmasidir. ISO 17025 (test ve kalibrasyon) ve ISO 15189 (tibbi laboratuvar) en yaygin akreditasyon standartlaridir. Akredite laboratuvar sonuclari, uluslararasi alanda kabul gorur.

Laboratuvarda en sik karsilasilan guvenlik riskleri nelerdir? Kimyasal maruziyet, biyolojik ajan kaynakli enfeksiyon, kesici-delici alet yaralanmalari, yanginlar ve elektrik carpmasi en yaygin riskler arasindadir. Bu risklerin yonetimi icin duzgun KKD kullanimi, SOP'lara uyum ve duzenli guvenlik egitimleri sartir.