FOD Nedir?

FOD (Foreign Object Debris/Damage), üretim ortamında bulunmaması gereken yabancı maddelerin ürüne veya ekipmana karışmasıdır. İlaç, gıda, tıbbi cihaz ve havacılık sektörlerinde ciddi güvenlik riskleri oluşturur.

FOD Türleri

Tür	Örnekler	Tespit Yöntemi
Metal	Vida, somun, tel kılı, talaş	Metal dedektör, X-ray
Plastik	Ambalaj parçası, bant kalıntısı	Görsel kontrol, X-ray
Cam/Seramik	Kırık konteyner, ampul	X-ray, filtre
Biyolojik	Saç, böcek, mikroorganizma	Görsel kontrol, hijyen prosedürü
Kimyasal	Temizlik maddesi, yağ	Prosedür kontrolü

FOD Kaynakları

Ekipman kaynaklı:

Aşınmış parçalar
Gevşek vidalar
Kırık plastik aksamlar

Personel kaynaklı:

Kişisel eşyalar (yüzük, küpe, saat)
Saç, tırnak
Eldiven parçaları

Çevre kaynaklı:

Bina malzemeleri
Paletler, ambalaj
Haşereler

Tespit Sistemleri

Sistem	Tespit Kapasitesi	Kullanım
Metal Dedektör	Ferrous, non-ferrous, stainless	Gıda, ilaç hattı
X-Ray	Metal, cam, taş, kemik, plastik	Tüm sektörler
Optik Sistem	Renk, şekil anomalisi	Yüksek hızlı hatlar
HEPA Filtre	Partikül (0.3 μm)	Temiz odalar

Metal dedektör hassasiyeti:

Demir: En kolay tespit
Alüminyum/Bakır: Orta zorluk
Paslanmaz çelik: En zor tespit

FOD Önleme Stratejileri

Mühendislik Kontrolleri

Kolay temizlenebilir yüzeyler
Kapalı sistem tasarımı
In-line tespit sistemleri

İdari Kontroller

Shadow Board: Her alet için belirlenmiş yer
Tool Control: Check-in/check-out sistemi
Cam Politikası: Cam kullanımını minimize etme
Giyinme Prosedürü: Mücevher yasağı, saç bonesi

Çevresel Kontroller

HVAC ve HEPA filtrasyon
Pozitif basınç
Epoxy zemin kaplama
Haşere kontrol programı

Size Uygun Eğitimi Bulun

Bireysel mi yoksa kurumsal mı eğitim arıyorsunuz?

FOD Bulunduğunda

Üretimi durdur - Etkilenen ürünleri karantinaya al
Değerlendir - Yabancı maddeyi tanımla, kaynağını belirle
Bildir - Kalite güvence ve yönetimi haberdar et
Araştır - Kök neden analizi yap
Düzelt - Kaynağı ortadan kaldır
Doğrula - Düzeltici faaliyetin etkinliğini kontrol et

Sektörel Gereksinimler

Sektör	Standart	Kritik Alanlar
İlaç	FDA 21 CFR, EudraLex	Temiz oda, aseptik dolum
Gıda	HACCP, BRC, FSSC 22000	Ham madde, ambalaj
Tıbbi Cihaz	ISO 13485	Steril ürünler, implantlar
Havacılık	AS9100	Motor, uçuş sistemleri

FOD KPI'ları

Metrik	Formül	Hedef
FOD Olay Oranı	FOD Sayısı / Parti Sayısı × 1000	<1
İç Tespit Oranı	İç Tespit / Toplam Tespit × 100	>%95
Müşteri Şikayeti	FOD Şikayetleri / Sevkiyat × 10.000	<0.5