MSA Nedir?

MSA (Measurement System Analysis), bir ölçüm sisteminin ürün veya süreç özelliklerini ne kadar doğru ve tekrarlanabilir şekilde ölçebildiğini değerlendiren istatistiksel yöntemdir. IATF 16949 ve ISO 9001 gereksinimlerinden biridir.

MSA Bileşenleri

Bileşen	Açıklama
Doğruluk (Accuracy)	Ölçüm sonuçlarının gerçek değere yakınlığı
Bias (Yanlılık)	Ölçülen ortalama ile referans değer arasındaki fark
Tekrarlanabilirlik	Aynı koşullarda ölçüm tutarlılığı
Yeniden Üretilebilirlik	Farklı operatörlerde ölçüm tutarlılığı
Kararlılık	Zaman içinde performans değişmezliği

Gage R&R Kabul Kriterleri

GRR %	Değerlendirme
< 10%	Mükemmel, kabul edilir
10-30%	Marjinal, koşullu kabul
> 30%	Kabul edilemez, iyileştirme gerekli

MSA Çalışması Nasıl Yapılır?

Gerekli Kaynaklar:

10 parça (süreç varyasyonunu temsil eden)
3 operatör
Kalibre edilmiş ölçüm cihazı

Klasik Gage R&R:

10 parçayı numaralandırın
Her operatör, her parçayı 2-3 kez ölçsün
Toplam: 3 operatör × 10 parça × 2 tekrar = 60 ölçüm
ANOVA veya ortalama-aralık yöntemi ile analiz

Uygulama Alanları

Otomotiv sektörü (boyutsal ölçümler)
İlaç sektörü (analitik cihazlar)
Gıda sektörü (pH, nem, brix ölçümleri)
Laboratuvarlar (ISO 17025 gereksinimleri)

MSA Calisma Turleri

Gage R&R disinda MSA kapsaminda farkli analiz turleri de uygulanir. Her tur, olcum sisteminin farkli bir ozelligini degerlendirir:

Bias (Yanlilik) Calismasi: Olcum cihazinin ortalama degeri ile referans (gercek) deger arasindaki sistematik farki belirler. Bir referans parcayi en az 10 kez olcerek ortalama ile referans degeri karsilastirin.

Dogrusallik (Linearity) Calismasi: Olcum cihazinin olcum araliginin farkli noktalarinda bias degerinin degisip degismedigini inceler. En az 5 farkli referans parcayi her biri en az 10 kez olcerek dogrusallik grafigi olusturun.

Kararlilik (Stability) Calismasi: Olcum sisteminin zaman icerisinde performansinin degisip degismedigini kontrol eder. Ayni referans parcayi belirli araliklarla (gunluk, haftalik) olcerek kontrol karti ile izleyin.

Ozellik (Attribute) MSA: Gecti/kaldi seklindeki olcum sistemleri icin uygulanir. Kappa istatistigi ile operatorler arasi uyum degerlendirilir.

Size Uygun Eğitimi Bulun

Bireysel mi yoksa kurumsal mı eğitim arıyorsunuz?

MSA'da Sik Karsilasilan Hatalar ve Cozumleri

MSA calismalarinda dogru sonuclar elde etmek icin su hatalara dikkat edilmelidir:

Hata	Etkisi	Cozum
Parcalarin surec varyasyonunu temsil etmemesi	GRR sonuclari yaniltici olur	Parcalar surecin dusuk, orta ve yuksek degerlerinden secilin
Operator sayisinin yetersiz olmasi	Yeniden uretilebilirlik dogru olculemez	En az 3 operator kullanin
Olcum ortaminin kontrol edilmemesi	Sicaklik, nem gibi faktorler sonuclari etkiler	Olcum ortami stabilize edilmelidir
Operatorlerin olcum sirasini bilmesi	Bilincsiz olarak onceki olcume yakinsama	Kor deney tasarimi uygulayin
Kalibrasyon eksikligi	Tum olcumler sistematik hatali olur	MSA oncesi kalibrasyon dogrulayin

MSA Raporlama

MSA calismasi tamamlandiginda sonuclarin yapilandirilmis bir rapor halinde sunulmasi gerekir. Tipik bir MSA raporunda su bilgiler yer alir:

Olcum cihazi bilgileri (model, seri no, kalibrasyon tarihi)
Calismaya katilan operatorler ve deneyim seviyeleri
Parca bilgileri ve referans degerler
Ham olcum verileri
Hesaplanan GRR degerleri (EV, AV, PV, TV)
Kabul karari ve oneriler
Uygunsuz sonuclarda kok neden analizi ve aksiyonlar

Sik Sorulan Sorular (SSS)

MSA ne siklikla yapilmalidir? IATF 16949 standardi, kontrol planinda belirtilen tum olcum sistemleri icin MSA yapilmasini gerektirir. Genel uygulama yillik periyodik MSA calismalarindan olusur. Ayrica yeni cihaz devreye aliminda, onarim sonrasi ve operator degisikliklerinde MSA tekrarlanmalidir.

GRR degeri %30 uzerinde ciktiginda ne yapilmalidir? Oncelikle kok neden arastirilmalidir. Sorun olcum cihazinda ise kalibrasyon ve bakim yapilir. Operator kaynakli ise egitim verilir. Parca geometrisi olcum icin uygun degilse fixture veya yontem degistirilir. Duzeltmelerden sonra MSA tekrarlanir.

Farkli MSA yontemleri arasindaki fark nedir? Ortalama-aralik yontemi daha basit ve hizlidir ancak sinirli bilgi verir. ANOVA yontemi ise daha detayli analiz saglar, operator-parca etkilesimini ayri olarak degerlendirir. ANOVA yontemi genellikle tercih edilen yaklasimdir.