Proses Nedir?

Proses, girdi (input) alan, belirli aktivitelerden geçiren ve çıktı (output) üreten, değer yaratan sistematik faaliyet dizisidir. Her proses, tanımlanmış adımlar ve kurallar çerçevesinde işler; bu sayede sonuçların tekrarlanabilir ve öngörülebilir olması sağlanır.

Temel Yapı:

Girdi: Ham madde, bilgi, kaynak
İşlem: Dönüştürme, ekleme, analiz
Çıktı: Ürün, hizmet, sonuç

Prosesler hem üretim sektöründe hem de hizmet sektöründe temel yapı taşlarıdır. Bir fabrikanın montaj hattı nasıl bir proses ise, bir hastanenin hasta kabul süreci veya bir lojistik firmasının sevkiyat akışı da birer prosestir. Proseslerin tanımlanması ve yönetilmesi, kurumsal verimliliğin ve kalitenin temelini oluşturur.

Proses Türleri

Tür	Açıklama	Örnek
Ana Prosesler	Temel değer zinciri	Üretim, satış, müşteri hizmeti
Destek Prosesleri	Ana prosesleri destekler	İK, IT, finans, satın alma
Yönetim Prosesleri	Stratejik yön ve kontrol	Planlama, risk yönetimi

Ana prosesler doğrudan müşteriye değer sunan faaliyetlerdir ve kuruluşun varlık sebebiyle doğrudan bağlantılıdır. Destek prosesleri ise ana proseslerin sorunsuz işleyebilmesi için gerekli altyapıyı sağlar. Yönetim prosesleri, tüm süreçlerin koordinasyonunu ve stratejik hedeflerle uyumunu garanti eder.

BPM Yaşam Döngüsü

İş Süreçleri Yönetimi (BPM -- Business Process Management), proseslerin sistematik olarak yönetilmesini sağlayan disiplindir:

Aşama	Aktiviteler
Tasarlama	Mevcut durum analizi, gelecek durum tasarımı
Modelleme	Görselleştirme, simülasyon
Uygulama	Eğitim, pilot test, go-live
İzleme	KPI takibi, raporlama
Optimizasyon	Sürekli iyileştirme

BPM yaklaşımı, proseslerin bir kez tanımlanıp bırakılması yerine sürekli olarak izlenmesi ve geliştirilmesi gerektiğini savunur. Her döngüde elde edilen veriler, bir sonraki iyileştirme adımının girdisi haline gelir.

Proses Haritalama

Proses haritalama, süreç adımlarının görsel olarak ifade edilmesidir ve süreçteki aksaklıkların, tekrarların ve darboğazların tespit edilmesinde kritik bir araçtır.

Temel Semboller:

Oval: Başlangıç/Bitiş
Dikdörtgen: Aktivite/İşlem
Elmas: Karar noktası
Ok: Akış yönü

Haritalama Adımları:

Kapsam belirleme -- prosesin nerede başlayıp nerede bittiğini tanımlayın
Bilgi toplama -- süreçte görev alan kişilerle görüşmeler yapın
Harita çizimi -- adımları semboller kullanarak sıralayın
Doğrulama ve onay -- haritayı ilgili paydaşlarla gözden geçirin
Dokümantasyon -- onaylanan haritayı kayıt altına alın

Doğru hazırlanmış bir proses haritası, ekipler arasındaki iletişimi güçlendirir ve yeni çalışanların süreci hızla anlamasını kolaylaştırır.

Size Uygun Eğitimi Bulun

Bireysel mi yoksa kurumsal mı eğitim arıyorsunuz?

İyileştirme Metodolojileri

Lean (7 İsraf):

Aşırı üretim, bekleme, taşıma
İşlem fazlalığı, stok, hareket, hatalar

Lean yaklaşımı, müşteriye değer katmayan her faaliyeti israf olarak tanımlar ve bunların ortadan kaldırılmasını hedefler.

Six Sigma (DMAIC):

Define, Measure, Analyze, Improve, Control

Six Sigma, istatistiksel araçlar kullanarak süreç varyasyonunu minimize etmeyi ve hata oranını milyonda 3,4 seviyesine düşürmeyi amaçlar.

Theory of Constraints:

Darboğazı belirle ve ortadan kaldır

Bu yaklaşımda sistemin en zayıf halkası (darboğaz) belirlenir ve tüm iyileştirme çabaları bu noktaya yoğunlaştırılır.

Proses KPI'ları

Kategori	KPI
Verimlilik	Cycle Time, Throughput
Kalite	First Time Right Rate, Hata Oranı
Maliyet	İşlem Başına Maliyet
Müşteri	Zamanında Teslimat, CSAT

KPI'lar (Temel Performans Göstergeleri), bir prosesin ne kadar etkin çalıştığını ölçmek için kullanılır. Bu göstergelerin düzenli olarak takip edilmesi, sapmalar erken aşamada fark edildiğinde hızlı müdahale imkanı sunar. KPI hedefleri belirlenirken SMART (Specific, Measurable, Achievable, Relevant, Time-bound) prensibine uyulması önerilir.