Kalite Planlama Nedir? Kalite Planı Hazırlama Rehberi

Kalite planlama, bir ürün, hizmet veya prosesin kalite gereksinimlerini belirlemek ve bu gereksinimlerin nasil karsilanacagini sistematik olarak planlamak icin yurutulen stratejik bir surectir. Kalite yonetiminin en temel yapilarindan biri olan kalite planlama, musteri beklentilerinin anlasilmasindan baslayarak uretim ve teslimat sureclerinin tamaminda kaliteyi guvence altina almayi amaclar.

Bu kapsamli rehberde kalite planlamanin ne oldugunu, Juran uclusundeki yerini, ISO 9001 gereksinimlerini, APQP cercevesini ve pratik kalite plani hazirlama adimlarini detayli sekilde inceleyecegiz.

Icindekiler

Kalite Planlama Tanimi ve Onemi
Juran Uclusu: Planlama, Kontrol, Iyilestirme
ISO 9001:2015 Kalite Planlama Gereksinimleri
Kalite Plani Icerigi - ISO 10005
Kalite Plani vs Kontrol Plani vs Muayene Plani
APQP: Ileri Urun Kalite Planlamasi
Kalite Hedefleri ve KPI Belirleme
Kalite Planlama Surec Adimlari
Kalite Planlama Araclari
Kalite Planlamada Girdi ve Ciktilar
Sektorlere Gore Kalite Planlama
Kalite Maliyetleri ve Planlama
Pratik Kalite Plani Sablonu
Kalite Planlamada Yapilan Hatalar
Sikca Sorulan Sorular (SSS)

Kalite Planlama Tanimi ve Onemi

Kalite planlama (Quality Planning), kalite hedeflerinin belirlenmesi ve bu hedeflere ulasmak icin gerekli operasyonel sureclerin, kaynaklarin ve yontemlerin tanimlanmasi faaliyetidir. ISO 9000:2015 standardina gore kalite planlama, kalite yonetiminin hedeflere odaklanan ve sureclerin, kaynaklarin nasil uygulanacagini belirleyen parcasidir.

Kalite Planlamanin Temel Amaclar

Musteri gereksinimlerinin karsilanmasi: Musteri beklentilerini anlayarak urun ve hizmet ozelliklerine donusturmek
Hatalarin onlenmesi: Reaktif degil proaktif yaklasimla sorunlari kaynaginda engellemek
Kaynak optimizasyonu: Dogru zamanda dogru kaynagi dogru yerde kullanmak
Surec tutarliligi: Tekrarlanabilir ve olculebilir surecler tasarlamak
Yasal uyumluluk: ISO standartlari, sektorel regulasyonlar ve musteri ozel gereksinimlerine uyum saglamak

Kalite planlama, uretim oncesi asamada yapilan en kritik faaliyettir. Iyi bir kalite plani, uretim surecinde ortaya cikabilecek problemlerin buyuk bolumunu onceden onler ve kalite kontrol maliyetlerini onemli olcude azaltir.

Juran Uclusu: Planlama, Kontrol, Iyilestirme

Joseph M. Juran tarafindan gelistirilen Juran Uclusu (Juran Trilogy), kalite yonetimini uc temel surece ayirir. Bu model, kalite planlamanin kalite yonetimi icindeki stratejik konumunu acikca ortaya koyar.

Boyut	Kalite Planlama	Kalite Kontrol	Kalite Iyilestirme
Amac	Surecleri tasarlamak ve hedefleri belirlemek	Surecleri izlemek ve sapmalari tespit etmek	Performansi mevcut seviyenin ustune cikarmak
Odak	Gelecege yonelik, proaktif	Mevcut durumu koruma, reaktif	Mevcut durumu asma, proaktif
Temel Soru	"Ne yapmaliyiz?"	"Dogru mu yapiyoruz?"	"Daha iyi nasil yapariz?"
Cikti	Kalite plani, kontrol plani, proses tasarimi	Kontrol grafikleri, muayene raporlari	Iyilestirme projeleri, yeni standartlar
Araclari	QFD, FMEA, akis diyagramlari	SPC, muayene, test	Pareto analizi, Six Sigma, Kaizen
Ne Zaman	Urun/proses gelistirme asamasinda	Uretim ve operasyon sirasinda	Performans analizi sonrasinda
Sorumluluk	Ust yonetim ve planlama ekibi	Kalite kontrol ekibi, operatorler	Iyilestirme takimlari, tum calisanlar
ISO 9001 Maddesi	Madde 6 (Planlama)	Madde 8 ve 9 (Operasyon ve Performans)	Madde 10 (Iyilestirme)

Juran'a gore, kalite planlamanin yetersiz olmasi kronik kalite sorunlarina yol acar. Bu kronik sorunlar, kalite kontrol ile degil ancak kalite iyilestirme ile cozulebilir. Dolayisiyla guclu bir kalite planlama sureci, organizasyonun kalite kontrol yukunu azaltir ve iyilestirme icin kaynak acisindan alan yaratir.

Juran'in Kalite Planlama Yol Haritasi

Juran, kalite planlamayi su adimlarla tanimlar:

Musteriyi tanimla - Ic ve dis musterileri belirle
Musteri ihtiyaclarini belirle - Acik ve gizli beklentileri anla
Urun ozelliklerini gelistir - Ihtiyaclari karsilayan ozellikler tasarla
Surec ozelliklerini gelistir - Urun ozelliklerini uretebilecek surecleri tasarla
Surec kontrollerini olustur ve operasyona devret - Kontrol mekanizmalarini kur

ISO 9001:2015 Kalite Planlama Gereksinimleri

ISO 9001:2015 standardi, kalite planlamayi birden fazla madde ile ele alir. Risk temelli dusunce (risk-based thinking) yaklasimi ile kalite planlama, standartin en kritik unsurlarindan biridir.

Madde 6.1 - Risk ve Firsatlari Ele Alan Faaliyetler

Bu madde, organizasyonlarin kalite yonetim sistemini planlarken:

Ic ve dis konulari (Madde 4.1)
Ilgili taraf gereksinimlerini (Madde 4.2)
Risk ve firsatlari degerlendirmelerini
Bu riskleri ele almak icin faaliyetler planlamalarini gerektirir.

Madde 6.2 - Kalite Hedefleri ve Bunlara Ulasmak Icin Planlama

Kalite hedefleri belirlenirken su kriterlere uyulmalidir:

Kalite politikasi ile tutarli olmali
Olculebilir olmali
Urun ve hizmet uygunlugu ile musteri memnuniyetini dikkate almali
Izlenmeli ve guncellenmeli
Ilgili taraflara iletilmeli

Madde 8.1 - Operasyonel Planlama ve Kontrol

Urun ve hizmet sunumu icin gerekli sureclerin planlanmasi, uygulanmasi ve kontrolu bu madde kapsamindadir. Organizasyon su konulari planlamalidir:

Urun ve hizmet gereksinimleri
Surec kriterleri ve kabul standartlari
Gerekli kaynaklar
Surec kontrolleri
Dokumante edilmis bilgi ihtiyaci

Kalite Plani Icerigi - ISO 10005

ISO 10005:2018 standardi, kalite planlarinin hazirlanmasi, gozden gecirilmesi, kabul edilmesi, uygulanmasi ve revizyonu icin kilavuz sunar. Kalite plani, belirli bir proje, urun, surec veya sozlesme icin hangi prosedur ve kaynaklarin kim tarafindan ve ne zaman uygulanacagini belirleyen bir dokumanddir.

Bir Kalite Planinda Olmasi Gereken Temel Unsurlar

Kapsam: Kalite planinin nereye uygulanacagi
Girdiler: Musteri gereksinimleri, yasal gereksinimler, spesifikasyonlar
Kalite hedefleri: Olculebilir ve zamana bagli hedefler
Sorumluluklar: Gorev ve yetki tanimlari
Surec akisi: Anahtar surec adimlari ve siralama
Kaynaklar: Insan kaynaklari, ekipman, altyapi
Dokumantasyon: Gerekli prosedurler, talimatlar, formlar
Kontrol yontemleri: Muayene, test, dogrulama faaliyetleri
Kayit gereksinimleri: Tutulmasi gereken kalite kayitlari
Degisiklik yonetimi: Plandaki degisikliklerin nasil yonetilecegi

Kalite Plani vs Kontrol Plani vs Muayene Plani Farki

Kalite planlamada en cok karistirilan uc dokuman kalite plani, kontrol plani ve muayene planidir. Bu ucunun kapsamlari ve amaclar birbirinden farklidir.

Ozellik	Kalite Plani (Quality Plan)	Kontrol Plani (Control Plan)	Muayene Plani (Inspection Plan)
Standart Referansi	ISO 10005	IATF 16949 / AIAG	Sirket ici prosedurler
Kapsam	Tum kalite yonetim faaliyetleri	Proses ve urun karakteristik kontrolleri	Yalnizca muayene ve test faaliyetleri
Detay Seviyesi	Ust duzey, stratejik	Operasyonel, proses bazli	Detay, olcum bazli
Icerdigi Bilgiler	Hedefler, sorumluluklar, kaynaklar, surec akisi, kontrol yontemleri	Proses adimlari, ozel karakteristikler, olcum yontemleri, reaksiyon plani	Test parametreleri, kabul kriterleri, numune plani
Kim Hazirlar	Kalite yonetim ekibi	Cok fonksiyonlu ekip (CFT)	Kalite kontrol muhendisi
Ne Zaman	Proje/sozlesme baslangicinda	APQP Faz 3-4	Uretim oncesi/sirasinda
Guncelleme Sikligi	Proje bazli veya yillik	Proses degisikliginde	Test metodu degistiginde
Ornek Kullanim	ISO 9001 sertifikasyon projesi icin kalite plani	Otomotiv parcasi uretiminde proses kontrol plani	Giris kalite kontrolde hammadde muayene plani

Onemli Not: Bu uc dokuman birbirinin alternatifi degil, tamamlayicisidir. Kalite plani, kontrol planini ve muayene planini kapsayan ust duzey bir strateji belgesiyken, kontrol plani ve muayene plani kalite planinin operasyonel detaylarini iceren alt dokumanlarddir.

APQP: Ileri Urun Kalite Planlamasi

APQP (Advanced Product Quality Planning), ozellikle otomotiv sektorunde kullanilan yapilandirilmis bir kalite planlama cercevesidir. AIAG (Automotive Industry Action Group) tarafindan gelistirilen APQP, IATF 16949 standardinin temel gereksinimlerinden biridir.

APQP'nin 5 Fazi

Faz 1 - Programin Planlanmasi ve Tanimlanmasi: Musteri sesi (Voice of Customer), is plani, urun guvenilirlik hedefleri, on urun ve proses akis diyagrami belirlenir.

Faz 2 - Urun Tasarim ve Gelistirme: Tasarim FMEA, tasarim dogrulamasi, prototip kontrol plani, muhendislik cizim ve spesifikasyonlarin tamamlanmasi gerceklesir.

Faz 3 - Proses Tasarim ve Gelistirme: Proses akis diyagrami, proses FMEA, kontrol plani, proses talimatlari, MSA plani ve on proses yeterlilik calismalari yapilir.

Faz 4 - Urun ve Proses Validasyonu: Deneme uretimi, olcum sistemi analizi, on proses yeterlilik calismasi, PPAP sunumu ve uretim kontrol planinin nihai hale getirilmesi saglanir.

Faz 5 - Geri Bildirim, Degerlendirme ve Duzeltici Faaliyet: Seri uretimde proses performansinin izlenmesi, musteri memnuniyeti degerlendirmesi ve surekli iyilestirme faaliyetleri yurutulur.

APQP ile Kalite Planlama Iliskisi

APQP aslinda kalite planlamanin otomotiv sektorundeki en sistematik uygulamasidir. Genel kalite planlama prensiplerini 5 faz icinde yapilandirir ve her fazda belirli ciktilarin tamamlanmasini zorunlu kilar. Diger sektorler de APQP'yi kendi ihtiyaclarina uyarlayarak kullanabilir.

Kalite Hedefleri ve KPI Belirleme

Kalite planlamanin en kritik adimlarindan biri, olculebilir kalite hedeflerinin belirlenmesidir. Kalite hedefleri SMART kriterlerine uygun olmalidir:

S (Specific): Belirli ve net tanimlanmis
M (Measurable): Olculebilir, sayisal degerlerle ifade edilebilir
A (Achievable): Ulasilabilir, gercekci
R (Relevant): Ilgili, is hedefleri ile uyumlu
T (Time-bound): Zamana bagli, hedef tarihi belirli

Ornek Kalite Hedefleri ve KPI'lar

Hedef Alani	SMART Hedef Ornegi	KPI	Olcum Yontemi
Musteri Memnuniyeti	Musteri memnuniyet puanini Q4 sonuna kadar %92'ye cikarmak	Musteri memnuniyet indeksi	Anket sonuclari
Urun Kalitesi	Ic hurda oranini yil sonuna kadar %1,5'in altina dusurmek	PPM (Parts Per Million)	Uretim verileri
Surec Performansi	Proses yeterlilik indeksini (Cpk) tum kritik proses icin 1,67 ustunde tutmak	Cpk degeri	SPC verileri
Tedarikci Kalitesi	Tedarikci gelen red oranini %0,5'in altina indirmek	Giris kalite red orani	Giris kontrol verileri
Teslimat	Zamaninda teslimat oranini %98 uzerinde tutmak	OTD (On-Time Delivery)	ERP verileri
Duzeltici Faaliyet	Musteriden gelen sikayetlere 24 saat icinde donus yapmak	Ortalama yanit suresi	CRM kayitlari
Egitim	Tum kalite personelinin yillik 40 saat egitim almasini saglamak	Kisi basi egitim saati	Egitim kayitlari

Size Uygun Eğitimi Bulun

Bireysel mi yoksa kurumsal mı eğitim arıyorsunuz?

Kalite Planlama Surec Adimlari

Etkili bir kalite planlama sureci asagidaki adimlari icerir:

Adim 1: Musteri ve Ilgili Taraf Gereksinimlerinin Belirlenmesi

Musteri spesifikasyonlarinin toplanmasi
Yasal ve regulatif gereksinimlerin tanimlanmasi
ISO standartlari ve sektor ozel gereksinimlerinin belirlenmesi
Ic musteri (sonraki proses, montaj hatti) ihtiyaclarinin anlasilmasi

Adim 2: Kalite Hedeflerinin Olusturulmasi

SMART kriterlerine uygun hedef belirleme
Hedeflerin is stratejisi ile uyumlandirilmasi
Olcum yontemlerinin ve KPI'larin tanimlanmasi

Adim 3: Risk Degerlendirmesi

Potansiyel risklerin ve firsatlarin tanimlanmasi
FMEA (Hata Turleri ve Etkileri Analizi) uygulanmasi
Risk onceliklerinin belirlenmesi ve onlem planlamasi

Adim 4: Surec Tasarimi

Proses akis diyagraminin olusturulmasi
Ozel ve kritik karakteristiklerin tanimlanmasi
Proses parametrelerinin ve toleranslarin belirlenmesi

Adim 5: Kontrol Yontemlerinin Belirlenmesi

Kontrol plani olusturulmasi
Muayene ve test yontemlerinin tanimlanmasi
Numune alma planlari ve kabul kriterlerinin belirlenmesi
Olcum sistemi analizi planlamasi

Adim 6: Kaynak Planlamasi

Insan kaynaklari ve yetkinlik ihtiyaclarinin belirlenmesi
Ekipman, cihaz ve altyapi gereksinimlerinin planlanmasi
Egitim ihtiyaclarinin tanimlanmasi

Adim 7: Dokumantasyon ve Kayit Gereksinimlerinin Belirlenmesi

Gerekli prosedur, talimat ve formlarin tanimlanmasi
Kalite kayitlarinin saklanma kosu ve surelerinin belirlenmesi

Adim 8: Gozden Gecirme ve Onay

Kalite planinin cok fonksiyonlu ekip (CFT) tarafindan gozden gecirilmesi
Musteri onayinin alinmasi (gerekli ise)
Kalite planinin yayinlanmasi ve dagitimi

Kalite Planlama Araclari

Kalite planlama surecinde kullanilan temel araclar asagida aciklanmistir:

QFD (Quality Function Deployment) - Kalite Fonksiyon Acilimi

QFD, musteri gereksinimlerini teknik spesifikasyonlara ve surec parametrelerine donusturmek icin kullanilan sistematik bir yaklasimdir. "Kalitenin Evi" (House of Quality) matrisi ile musteri beklentileri, teknik ozellikler ve rekabet karsilastirmasi bir arada degerlendirilir. QFD, kalite planlamanin en baslangic asamasinda, musteri sesini muhendislik diline cevirirken kullanilir.

FMEA (Failure Mode and Effects Analysis)

FMEA, potansiyel hata turlerini, nedenlerini ve etkilerini sistematik olarak analiz eden risk degerlendirme aracidir. Tasarim FMEA (DFMEA) urun tasarimindaki riskleri, Proses FMEA (PFMEA) ise uretim surecindeki riskleri belirler. Risk Oncelik Sayisi (RPN) hesaplanarak oncelikli iyilestirme alanlari tespit edilir.

Kontrol Plani (Control Plan)

Kontrol plani, urun kalitesini etkileyen tum proses adimlarindaki kontrol yontemlerini, olcum tekniklerini, numune buyukluklerini ve reaksiyon planlarini tanimlayan canli bir dokumanddir. Prototip, on-seri ve seri uretim olmak uzere uc asamada hazirlanir.

Proses Akis Diyagrami (Process Flowchart)

Uretim surecinin tum adimlarini, karar noktalarini, depolama ve tasima faaliyetlerini gorsel olarak gosteren diyagramdir. Kontrol plani ve FMEA'nin temelini olusturur.

Diger Araclar

Balik kilcigi diyagrami (Ishikawa): Potansiyel hata nedenlerini kategorize etmek icin
Pareto analizi: Oncelik belirleme icin
Goz yasi matrisi (Tears Matrix): Kontrol onceliklerini belirlemek icin
Check sheet (Kontrol formu): Veri toplama icin

Kalite Planlamada Girdi ve Ciktilar

Kalite planlama surecinin girdileri ve ciktilari asagidaki tabloda ozetlenmistir:

Girdiler	Ciktilar
Musteri gereksinimleri ve spesifikasyonlari	Kalite plani dokumani
Yasal ve regulatif gereksinimler	Kalite hedefleri ve KPI'lar
Urun tasarim bilgileri (cizim, BOM)	Proses akis diyagrami
Onceki benzer urun/proses deneyimleri	FMEA (Tasarim ve Proses)
Tedarikci yeterlilik bilgileri	Kontrol plani
Musteri sikayetleri ve saha verileri	Muayene ve test planlari
Benchmark ve rekabet verileri	Kaynak ihtiyac plani
Risk degerlendirme sonuclari	Egitim plani
ISO standart gereksinimleri	Dokumantasyon listesi
Proses yeterlilik verileri (mevcut ise)	Numune alma planlari
Garanti ve iade verileri	Kalibrasyon plani
Uretim kapasitesi ve imkan bilgileri	Reaksiyon planlari

Sektorlere Gore Kalite Planlama

Kalite planlama prensipleri evrensel olmakla birlikte, her sektorun kendine ozgu gereksinimleri ve uygulamalari vardir.

Otomotiv Sektoru

Otomotiv sektorunde kalite planlama, IATF 16949 standardi ve AIAG core tools (APQP, FMEA, MSA, SPC, PPAP) cercevesinde yurutulur. Musteriye ozel gereksinimler (CSR) buyuk onem tasir. Her yeni urun icin APQP sureci zorunludur ve PPAP ile musteri onay sureci tamamlanir.

Havacilik ve Savunma Sektoru

AS9100/AS9145 standartlarina gore kalite planlama yapilir. APQP'nin havacilik versiyonu olan AAQG (Americas Aerospace Quality Group) kalite planlama gereksinimleri uygulanir. Ozel prosesler (kaynak, isi islem, yuzey kaplama) icin NADCAP akreditasyonu gereklidir.

Medikal Cihaz Sektoru

ISO 13485, MDR ve FDA gereksinimleri dogrultusunda kalite planlama yapilir. Risk yonetimi ISO 14971 standardina gore yurutulur. Tasarim kontrolu (Design Control) sureclerinin detayli dokumantasyonu zorunludur.

Gida Sektoru

HACCP prensipleri, BRC ve FSSC 22000 gereksinimleri kalite planlamanin temelini olusturur. Kritik kontrol noktalari (CCP) belirlenmesi ve izlenmesi en onemli planlama unsurudur.

Ilac ve Eczacilik

[GMP](/blog/gmp-egitimi) (Iyi Uretim Uygulamalari) cercevesinde kalite planlama yapilir. Validasyon master plani, proses validasyonu ve temizlik validasyonu kalite planlamanin kritik bilesenlerindendir.

Kalite Maliyetleri ve Planlama

Kalite planlama, kalite maliyetlerinin optimize edilmesinde kritik bir role sahiptir. Kalite maliyetleri dort ana kategoride incelenir:

Onleme Maliyetleri (Prevention Costs)

Kalite planlamanin kendisi bir onleme faaliyetidir. Egitim, tasarim gozden gecirme, proses planlama, FMEA ve kalite sistem gelistirme bu kategoridedir. Onleme maliyetlerine yapilan yatirim, diger maliyet kategorilerini onemli olcude azaltir.

Degerlendirme Maliyetleri (Appraisal Costs)

Muayene, test, kalibrasyon, denetim gibi faaliyetlerin maliyetleridir. Kalite planlama, degerlendirme faaliyetlerinin verimli ve etkili yapilmasini saglar.

Ic Basarisizlik Maliyetleri (Internal Failure Costs)

Hurda, yeniden isleme, siniflandirma, uretim durmalari gibi maliyetlerdir. Iyi bir kalite plani bu maliyetleri minimuma indirir.

Dis Basarisizlik Maliyetleri (External Failure Costs)

Garanti talepleri, iadeler, geri cagirma (recall), musteri kaybi gibi en yuksek maliyetli kategoridir. Kalite planlamanin en buyuk getirisi, dis basarisizlik maliyetlerinin onlenmesinde gorulur.

Genel kural: Onleme asamasinda harcanan 1 birim maliyet, ic basarisizlikta 10 birim, dis basarisizlikta ise 100 birim maliyet tasarrufuna karsilik gelir. Bu nedenle kalite planlamaya yapilan yatirim, en yuksek geri donuse sahip kalite faaliyetidir.

Pratik Kalite Plani Sablonu

Asagida, farkli sektorlerde uyarlanarak kullanilabilecek bir kalite plani sablon yapisi sunulmustur:

Bolum 1: Genel Bilgiler

Kalite plani numarasi ve revizyon tarihi
Proje/urun/sozlesme adi
Musteri bilgileri
Kapsam ve amac
Referans standartlar ve dokumalar

Bolum 2: Organizasyon ve Sorumluluklar

Proje organizasyon semasi
Gorev ve yetki matrisi
Musteri irtibat noktalari
Tedarikci yonetim sorumlulari

Bolum 3: Kalite Hedefleri

SMART kalite hedefleri tablosu
KPI tanimlari ve hedef degerleri
Olcum ve raporlama sikligi

Bolum 4: Surec Planlari

Proses akis diyagrami
Kritik surec parametreleri
Ozel karakteristikler listesi
Kontrol plani referansi

Bolum 5: Kaynak Planlari

Insan kaynaklari ve yetkinlik matrisi
Ekipman ve cihaz listesi
Kalibrasyon plani
Egitim plani

Bolum 6: Kontrol ve Dogrulama

Muayene ve test plani
Numune alma stratejisi
Kabul kriterleri
Uygunsuzluk yonetimi proseduru

Bolum 7: Dokumantasyon

Dokuman listesi (prosedurler, talimatlar, formlar)
Kayit gereksinimleri ve saklama sureleri

Bolum 8: Iyilestirme ve Geri Bildirim

Performans izleme ve raporlama
Duzeltici ve onleyici faaliyet sureci
Yonetimin gozden gecirmesi plani
Dersler ogrenildi (lessons learned) kayit sistemi

Kalite Planlamada Yapilan Hatalar

Kalite planlama surecinde siklikla karsilasilan hatalar ve bunlarin cozumleri:

1. Musteri Gereksinimlerinin Yetersiz Anlasilmasi

Musteri gereksinimleri iyi analiz edilmeden hazirlanan kalite planlari, uretim asamasinda surekli degisiklik ve revizyona neden olur. Cozum: Tasarim gozden gecirme toplantilari, QFD uygulamasi ve musteri ile duzenli iletisim.

2. FMEA'nin Formalite Olarak Yapilmasi

FMEA calismasinin yalnizca dokuman olusturmak icin, gercek risk analizi yapilmadan tamamlanmasi. Cozum: Cok fonksiyonlu ekip katilimi, gercek saha verileri ile destekleme, RPN degerlendirmesinin objektif yapilmasi.

3. Kalite Planinin Statik Dokuman Olarak Kalmasi

Kalite planinin olusturulduktan sonra guncellenmemesi ve canli bir dokuman olarak kullanilmamasi. Cozum: Duzenli gozden gecirme toplantilari, degisiklik yonetim proseduru ve revizyon takibi.

4. Kalite Hedeflerinin Olculememezligi

"Kaliteyi artirmak" gibi belirsiz hedefler belirlemek. Cozum: SMART kriterlerine uygun, sayisal ve zamana bagli hedefler tanimlamak.

5. Tedarikci Kalitesinin Goz Ardi Edilmesi

Kalite planlamada yalnizca ic sureclere odaklanip tedarikci kalitesini ihmal etmek. Cozum: Tedarikci degerlendirme, giris kalite kontrol plani ve tedarikci gelistirme faaliyetlerini kalite planina dahil etmek.

6. Egitim Ihtiyaclarinin Planlanmamasi

Yeni surec veya urun icin gerekli opertor ve muhendis egitimlerinin planlanmamasi. Cozum: Yetkinlik matrisi olusturmak ve egitim planini kalite planinin ayrilmaz bir parcasi yapmak.

7. Maliyet Odakli Dusunce ile Planlama Kalitesinden Odun Vermek

Kisa vadeli maliyet tasarrufu icin kalite planlama faaliyetlerini kisaltmak veya atlamak. Cozum: Kalite maliyet analizleri ile uzun vadeli getiriyi ust yonetime gostermek.

Sikca Sorulan Sorular

Kalite planlama nedir ve neden onemlidir?

Kalite planlama, bir urun, hizmet veya prosesin kalite gereksinimlerini belirlemek ve bu gereksinimlerin nasil karsilanacagini sistematik olarak tanimlamak icin yurutulen proaktif bir surectir. Onemlidir cunku hatalari kaynaginda onler, kalite kontrol maliyetlerini azaltir, musteri memnuniyetini arttirir ve yasal uyumlulugu saglar.

Kalite plani ile kontrol plani arasindaki fark nedir?

Kalite plani, bir proje veya urunun tum kalite yonetim faaliyetlerini kapsayan ust duzey bir strateji belgesidir (ISO 10005). Kontrol plani ise belirli bir uretim surecindeki proses adimlarini, kontrol yontemlerini, olcum tekniklerini ve reaksiyon planlarini tanimlayan operasyonel bir dokumanddir. Kontrol plani, kalite planinin bir alt bileseni olarak degerlendirilir.

APQP ile kalite planlama arasindaki iliski nedir?

APQP (Ileri Urun Kalite Planlamasi), kalite planlamanin otomotiv sektorundeki yapilandirilmis bir uygulamasidir. 5 fazdan olusan sistematik bir cerceve sunarak musteri gereksinimlerinden seri uretime kadar tum kalite planlama adimlarini tanimlar. Genel kalite planlama prensiplerini sektor ozel araclari ile birlestirir.

ISO 9001'de kalite planlama hangi maddelerde yer alir?

ISO 9001:2015 standardinda kalite planlama basitca Madde 6 (Planlama) ile sinirli degildir. Madde 6.1 riskleri ve firsatlari ele alan faaliyetleri, Madde 6.2 kalite hedeflerini, Madde 8.1 operasyonel planlama ve kontrolu kapsar. Ayrica Madde 4 (Organizasyonun baglami) ve Madde 7 (Destek) de planlama surecine girdi saglar.

Juran uclusunde kalite planlamanin rolu nedir?

Juran uclusunde kalite planlama, kalite kontrol ve kalite iyilestirme ile birlikte kalite yonetiminin uc temel sutunundan birini olusturur. Kalite planlama, sureclerin tasarlanmasi ve hedeflerin belirlenmesi ile ilgilenir. Iyi yapilmis bir kalite planlama, kalite kontrol yukunu azaltir ve toplam kalite yonetimi basarisinin temelini olustiturur.

Kalite plani kim hazirlar?

Kalite plani, genellikle kalite yonetim temsilcisi veya kalite muduru liderliginde, cok fonksiyonlu bir ekip (CFT) tarafindan hazirlanir. Bu ekipte uretim, muhendislik, satin alma, kalite kontrol, lojistik ve gerektiginde tedarikci temsilcileri yer alir. Musteri gereksinimlerine gore musteri tarafinin da onay surecine dahil olmasi gerekebilir.

Kalite planlamada hangi araclar kullanilir?

Kalite planlamada kullanilan temel araclar: QFD (Kalite Fonksiyon Acilimi), FMEA (Hata Turleri ve Etkileri Analizi), proses akis diyagrami, kontrol plani, balik kilcigi diyagrami, Pareto analizi, risk matrisi ve SMART hedef belirleme teknikleridir. Otomotiv sektorunde bu araclara SPC, MSA ve PPAP eklenir.

Kalite planlama sureci ne zaman baslar?

Kalite planlama sureci, yeni bir urun gelistirme, yeni bir proje baslangici, mevcut sureclerde onemli bir degisiklik veya yeni bir musteri/sozlesme kazanilmasi durumunda baslar. APQP yaklasiminda kalite planlama, musteri talebinin alinmasiyla birlikte Faz 1'de baslar ve seri uretim oncesinde buyuk olcude tamamlanmis olur. Ancak kalite planlama statik degil, dinamik bir surectir ve uretim boyunca devam eder.

Kalite planlama, kalite yonetim sisteminin en stratejik unsurudur. Musteri gereksinimlerinin dogru anlasilmasindan baslayarak, sureclerin tasarimi, risklerin degerlendirilmesi, kontrol yontemlerinin belirlenmesi ve kaynaklarin planlanmasina kadar genis bir yelpazeyi kapsar.

Basarili bir kalite planlama icin:

Musteri sesini dinleyin ve gereksinimleri dogru anlayin
SMART kalite hedefleri belirleyin
Risk temelli dusunce ile proaktif yaklasim benimseyin
Cok fonksiyonlu ekip katilimini saglayin
FMEA, QFD ve kontrol plani gibi araclari etkin kullanin
Kalite planini canli bir dokuman olarak yonetin
Kalite maliyetlerini analiz ederek planlamanin degerini gosterin

Kalite planlama konusundaki bilginizi derinlestirmek icin APQP egitimi, FMEA egitimi ve ISO 9001 kalite yonetim sistemi egitimi programlarimizi inceleyebilirsiniz.

Kalite Planlama Nedir? Kalite Planı Hazırlama ve APQP 2026 Rehberi